Boşanma kararıyla birlikte belirlenen iştirak nafakası, zamanla çocuğun artan ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kalabilir. Enflasyon, paranın alım gücündeki düşüş ve çocuğun büyümesiyle birlikte değişen giderleri, nafaka miktarının güncellenmesini zorunlu kılmaktadır. Peki iştirak nafakası nasıl artırılır? Bu rehberde, nafaka artırım sürecini ve 2026 yılı güncel ÜFE oranlarını ele alacağız.
Yasal Dayanak: TMK 331
İştirak nafakasının artırılması, Türk Medeni Kanunu'nun 331. maddesinde düzenlenmiştir: "Durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır."
Ayrıca TMK 330/3 uyarınca hakim, nafakanın gelecek yıllarda belirli bir oranda (genellikle ÜFE) otomatik olarak artırılmasına karar verebilir.
İştirak Nafakası Neye Göre Artırılır?
Nafaka artırımında dikkate alınan temel kriterler şunlardır:
Çocuğun artan ihtiyaçları: Eğitim düzeyinin yükselmesi, okul masraflarının artması, sağlık giderleri, sosyal aktiviteler
Nafaka yükümlüsünün gelirindeki artış: Maaş artışı, terfi, ek gelir kaynakları
Ekonomik koşullardaki değişim: Enflasyon oranları, paranın alım gücündeki düşüş
Hakkaniyet ilkesi: TMK'nın 4. maddesi uyarınca adil bir denge kurulması
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2004/1617 K. sayılı kararında belirtildiği üzere: "Çocuğun ihtiyaçlarının artması, ülke ekonomisindeki gelişmeler ve yüksek enflasyon nedeniyle paranın satın alma gücünün azalması hususları göz önünde bulundurularak nafakanın artırılması gerekir."
Nafaka Her Yıl Otomatik Artar mı?
Mahkeme kararında "nafakanın her yıl ÜFE oranında artırılmasına" şeklinde bir hüküm varsa, nafaka her yıl otomatik olarak artar ve yeni dava açmaya gerek kalmaz.
Böyle bir hüküm yoksa, nafaka alacaklısının nafaka artırım davası açması gerekir. Bu nedenle boşanma davasında mutlaka gelecek yıllara ilişkin artış oranı talep edilmelidir.
2026 Yılı Nafaka ÜFE Oranı
Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre nafaka artışlarında TÜİK tarafından açıklanan ÜFE (Üretici Fiyat Endeksi) oranı esas alınır.
Son yılların ÜFE oranları:
- 2022: %97,72
- 2023: %44,22
- 2024: %29,90 (Kasım verisi)
2026 yılında uygulanacak oran, 2025 yılı Aralık ayı ÜFE verisine göre belirlenecektir. Güncel oranlar için TÜİK'in resmi web sitesi takip edilmelidir.
Nafaka Artış Hesaplama
Hesaplama Formülü: Yeni Nafaka = Mevcut Nafaka × (1 + ÜFE Oranı/100)
Örnek: 2024 yılında aylık 5.000 TL iştirak nafakası ödeniyorsa ve ÜFE oranı %30 ise:
- Yeni Nafaka = 5.000 × 1,30 = 6.500 TL
Nafaka Artırım Davası Nasıl Açılır?
1. Delillerin Toplanması:
- Önceki boşanma kararının kesinleşmiş örneği
- Çocuğun güncel eğitim ve sağlık giderlerini gösteren belgeler
- Nafaka yükümlüsünün gelir durumunu gösteren belgeler
- TÜİK ÜFE verileri
2. Görevli ve Yetkili Mahkeme:
- Görevli: Aile Mahkemesi
- Yetkili: Nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi
3. Dava Dilekçesi: Dilekçede mevcut nafaka miktarı, talep edilen yeni miktar, artırım gerekçeleri ve gelecek yıllarda ÜFE oranında artış talebi belirtilmelidir.
4. Süreç: Nafaka artırım davaları genellikle 3-6 ay içinde sonuçlanır. Artırılan nafaka, davanın açıldığı tarihten itibaren geçerli olur.
Önemli Hatırlatmalar
- Nafaka artırım davası için belirli bir süre şartı yoktur
- ÜFE oranının üzerinde artış, olağanüstü durumlarda (çocuğun ciddi hastalığı, özel okula geçiş vb.) mümkündür
- Artırılan nafaka için vekalet ücreti, yıllık artış tutarı üzerinden hesaplanır
- Çocuk 18 yaşını doldurduktan sonra iştirak nafakası sona erer
Sonuç
İştirak nafakasının artırılması, çocuğun değişen ihtiyaçlarının karşılanması için önemli bir hukuki mekanizmadır. TMK 331 çerçevesinde, durumun değişmesi halinde nafaka yeniden belirlenebilir. Hak kaybına uğramamak için alanında uzman bir aile hukuku avukatından destek almanız önerilir.
Bu makale Avukat Emre SOBAY tarafından yazılmıştır. Daha detaylı versiyonuna buradan ulaşabilirsiniz.
Yorumlar
Kalan Karakter: